انجمن‌های ادبی همدان «ردیف» نیستند!/ محافلی که با روزمرگی «قافیه» را می‌بازند

همدان اگر چه در حوزه شعر و ادبیات انسان‌های بزرگی را تحویل جامعه داده است اما این بزرگان مورد بی‌مهری مسوولان قرار گرفته‌اند و اغلب انجمن‌های ادبی این دیار نیز محافلی تکراری شده‌اند درگیر روزمرگی!

به گزارش مغرب، پیشینه انجمن‌ها و محافل ادبی در کشور ما به سال‌های دور و زمانی که ایرانیان دور هم جمع می‌شدند و قصه و شعر می‌خواندند، برمی‌گردد که این خود یک محفل ادبی بود. اما به‌ طور رسمی اولین انجمن ادبی همدان در سال ۱۲۸۴ شمسی پایه‌گذاری شد که این خود نشاندهنده جایگاه ویژه این انجمن‌ها در پرورش شاعران و هنرمندان و در عین حال ترویج فرهنگ و ادب ایران زمین است.

در طول سال‌های نه چندان دور این انجمن‌های ادبی با وجود نبود امکانات امروزی چنان از پویایی و خلاقیت برخوردار بودند که موجبات شکوفایی و پرورش استعدادهای فراوانی در حوزه شعر و ادب همدان را فراهم کرده بودند. اما عدم توجه و حمایت‌های کافی از سوی مسوولان و غفلت از نقشی که این انجمن‌ها می‌توانند در حوزه فرهنگی جامعه ایفا کنند، سبب شده با وجود افزایش تعداد انجمن‌های ادبی در سطح استان شاهد روزمرگی و تضعیف آنها باشیم.

* اختصاص بودجه فرهنگی مناسب مهمترین رکن حمایت از انجمن‌های ادبی

در همین رابطه مسوول انجمن ادبی «صریر» ملایر در گفت‌وگو با فارس ضمن اشاره به نقش حیاتی انجمن‌های ادبی در تکامل شعر و ادبیات فارسی، اظهار کرد: انجمن‌های ادبی از زمان حکومت طاهریان تا مشروطه نقش بسزایی در تکامل شعر و ادبیات فارسی داشتند، به‌ طوری که این نقش در مشروطیت خیلی پررنگ‌تر بوده و باعث دگرگونی و تغییر کلی در این حوزه شده است.

صدیف‌ کارگر با بیان اینکه تغییرات ایجاد شده در شکل و فرم و همچنین محتوای و مضمون ادبیات آن زمان، موجبات ظهور شعر نو فارسی را رقم زد، گفت: در ادامه نیز شاهد تغییرات و البته پیشرفت‌هایی در این حوزه  بودیم اما اینکه در حال حاضر چه اتفاقاتی رخ داده که دیگر چنین فعالیت‌هایی در انجمن‌ها دیده نمی‌شود، جای بحث و بررسی فراوان دارد.

وی افزود: برای مثال باید گفت این مشکل در ملایر مضاعف است زیرا که در این شهر افراد مطرح و شاعران قدرتمندی همچون انجمن‌های خراسان نداریم که بتوانند در ادبیات کشور تاثیرگذار باشند.

وی کم‌لطفی پیشکسوتان و شعرایی که به شهرت رسیده‌اند را از دیگر دلایل رکود ادبیات در شهرستان‌ها برشمرد و ادامه‌ داد: این دوستان غافل از اینکه از دل همین انجمن‌ها به اعتبار و شهرت رسیده‌اند، بعضاً شاید دچار کمی تکبر هستند که باعث می‌شود، شأن خود را متاسفانه بالاتر از انجمن‌ها دانسته و به نوعی زکات علم خود را پرداخت نکنند.

کارگر گفت: وقتی ما در داخل استان خود عملکرد مناسبی در حوزه ادبیات نداریم؛ مسوولان فرهنگی ما نیز سواد لازم را ندارند و شعرای پیشکسوت هم دست جوان‌ترها را نمی‌گیرند و یا اینکه جوان‌ها هم خودشان را باور ندارند چطور می‌توانیم با شعرای استان‌های دیگر و در سطح ملی رقابت کنیم؟

وی ادامه داد: متاسفانه در سال‌های اخیر مرسوم شده که علاقمندان به شعر و ادبیات وقتی به موقعیتی می‌رسند که باید پله‌های بعدی را طی کنند، به دلایل مختلفی سرخورده شده و بالاتر نمی‌روند که این امر در درازمدت تاثیرات منفی بر ادبیات هر منطقه‌ای می‌گذارد.

این کارشناس و مدرس ادبیات ملایر با تاکید بر اینکه غرور و تکبر اصلاً شایسته شاعر و اندیشمند نیست؛ گفت: ما که ادعای سواد فرهنگی و ادبی داریم حیف است که نتوانیم از رذیلت تکبر و غرور رها شویم.

وی برگزاری کارگاه‌های آموزشی ادبی با دعوت از نویسندگان و شعرای مطرح ملی را در کنار برگزاری اردوهای علمی و ادبی و مراوده با دیگر انجمن‌های استان و حتی کشور را در خروج از این مشکلات موثر دانست و تصریح کرد: البته اختصاص بودجه فرهنگی مناسب و حمایت‌های مالی از فعالیت‌های انجمن‌های ادبی شاید مهمترین رکن این قضیه باشد.

* حمایت واقعی از جانب مسوولان به انجمن‌های ادبی نمی‌شود

مسوول انجمن ادبی شهید آوینی همدان با بیان اینکه همدان در حوزه شعر و ادبیات انسان‌های بزرگی را تحویل جامعه داده است، اظهار کرد: متاسفانه این بزرگان همیشه مورد بی‌مهری مسوولان قرار گرفته‌اند.

مسعود روحی حیدر گفت: ما شاعران بسیار خوب و ارزشمندی داریم که آثار برخی از آنها حتی در سطح کشوری نیز مطرح است در حالی که در شهر و استان خود کمتر به آنان بها داده می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه انجمن‌های ادبی جزئی از میراث فرهنگی و هنرمندان جزء داشته‌های ما هستند، گفت: باید بستر مناسب برای معرفی و نشر آثار شاعران فراهم شده و با استفاده از ابزارهایی چون چاپ مجموعه‌ آثار آنها در انتشارات کشوری و یا برگزاری عصر شعرها و همایش‌های ادبی و…، فعالان این حوزه مورد حمایت قرار گیرند.

مسوول انجمن ادبی شهید آوینی همدان با بیان اینکه تاکنون توجه واقعی از جانب مسوولان به انجمن‌های ادبی و فعالان فرهنگی همدان نشده است، افزود: البته برای برون‌رفت از این مشکلات راهکارهایی را چند سال پیش و در زمان تاسیس خانه شعر و ادب به مدیران ارشاد ارائه کردیم که متاسفانه نادیده گرفته شد.

وی با اشاره به اینکه همیشه بدترین فقر، فقر فرهنگی بوده است، گفت: متاسفانه با وجود شعارهای فراوان، مسوولان رده بالای استان ما در طول سال و در لابلای جلسات متعدد خود حتی یک بار هم با شاعران و هنرمندان ملاقات نداشتند تا مشکلات آنها را از نزدیک لمس کنند تا شاید مورد توجه و پیگیری قرار دهند.

 وی تصریح کرد: البته ناگفته نماند عدم اطلاع‌رسانی و پوشش مناسب فعالیت‌ انجمن‌ها از طریق رسانه‌های جمعی و به خصوص صدا و سیمای استان هم باعث کاهش انگیزه و نامطلوب بودن خروجی انجمن‌های ادبی شده که امیدواریم حداقل آنها که خود جزئی از جامعه فرهنگی استان هستند، در این زمینه با تدابیر بهتری عمل کنند.

* عدم توجه به جریان‌های فعال ادبی عامل کنار گذاشته شدن هنرمندان از جشنواره‌ها

یکی دیگر از شاعران استان همدان نیز در گفت‌وگو با خبرنگار فارس با تاکید بر اینکه حذف جریان پژوهشی و کارگاهی باعث تنبلی و رخوت در انجمن‌های ادبی شده است، گفت: متاسفانه در سال‌های اخیر بیشتر انجمن‌های ما با نگاه سرگرمی و محفلی بودن دارند و یا با مدیریت فاقد آینده‌نگری، اداره شده‌اند که این معضل عموماً استعدادها را منفعل می‌کند.

الهام درویشی افزود: نداشتن خوراک فکری مناسب در مسیر جریان‌های پویایی ادبی کشور و عدم استفاده از اساتید برجسته که حتی پیشینه تعداد زیادی از آنها مربوط به استان همدان است، باعث شده تا انجمن‌های از خروجی مناسبی برخوردار نباشند.

مسوول سابق انجمن داستان «سپید» نهاوند با اشاره به اینکه عدم توجه به معیارهای داوری و جریان‌های فعال ادبی باعث کنار گذاشته شدن هنرمندان از جشنواره‌ها می‌شود، اظهار کرد: به نظر می‌رسد تدوین برنامه راهبردی با مشورت چهره‌های سرشناس بومی که خود نیز مشتاق کمک به انجمن‌های ادبی هستند، در کنار توجه به بحث آموزش با استفاده از اساتید برجسته و ارتباطات فرهنگی با شهرهای موفق ادبی، می‌تواند ادبیات استان همدان را از رخوت کنونی رها سازد.

اگر چه استان همدان از دیرباز به لحاظ اقلیم کوهستانی و طبیعت بکر خود بهترین بستر برای شاعرانگی‌ها محسوب می‌شود اما به نظر می‌رسد عدم توجه، برنامه‌ریزی و مدیریت صحیح، انجمن‌های پویا و فعال سال‌های نه چندان دور همدان را به محافلی تکراری و بدون خروجی مناسب مبدل کرده است.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *